SAKARYA

1646 yılında nahiye, 1837'de ilçe olan Adapazarı, 22 Haziran 1954 tarihli Kanunla Kocaeli ilinden ayrılarak bağımsız il statüsü kazanan Sakarya ilinin merkez ilçesi olmuştur. 1868 yılında belediye teşkilatı kurulmuştur. Yüzölçümü 645 km2 olan ilçenin denizden yüksekliği 31 m'dir. İlçeye bağlı 10 alt kademe belediyesi, 1 belde belediyesi, 1 bucak ve 70 köy bulunmaktadır.

Marmara Bölgesinin kuzeydoğu bölümünde yer alan Sakarya ili, adını ünlü Sakarya nehrinden almıştır. Bu nehir Sakarya ilinin bereketli topraklarına can verir. Sakarya ili topraklarının izdüşüm alanı 4.821 km², gerçek alanı ise 5.015 km²'dir.
İl toprakları coğrafi değerler bakımından, 29 derece, 57 dakika-30 derece, 53 dakika doğu boylamları ile 40 derece 17 dakika- 41 derece, 13 dakika kuzey enlemleri arasında yer almaktadır. İl merkezi olan Adapazarı, İstanbul'a göre 1 derece, 25 dakika doğudadır. İl topraklarının şekli, güneyden kuzeye doğru bir dikdörtgene benzer.

Yönetsel açıdan doğudan Bolu'nun; Göynük, Mudurnu, Düzce ve Akçakoca ilçeleri, güneyden Bilecik'in Gölpazarı ve Osmaneli ilçeleri, batıdan Kocaeli'nin; Kandıra, merkez ve Gölcük ilçeleri, kuzeyden ise Karadeniz ile çevrilidir.

İlin merkezi olan Adapazarı, Akova adı ile anılan düzlükte, Sakarya havzasının aşağı kısmındadır. Doğudan Çamdağı, güney ve güneydoğudan Samanlı dağları, kuzeyden Karadeniz ile sınırlanan Sakarya ilinin batıdan belirgin bir doğal sınırı yoktur. Sakarya vadisinin Kocaeli platosu ve İzmit Körfezi'nin doğusunda da süren çöküntü alanı, ilin bu bölümüne girer.

M.Ö. Xll. Brigler adı verilen toplulukla başlar.
M.Ö Vll. Bithynialılar hakimiyetinde,

M.Ö 547-46 Lidya prenslikleri

Vll.yy-560 Justinianos köprüsünün Bizans İmparatoru 1. justinianos tarafından sakarya (sangarios) ırmağı üzerine yapımı

Xl.yy. Sakaryayı ortadan ikiye bölen Sakarya Nehri,. Selçuklu ve Bizanslıları hudut kaleleri ile (Seyifler, Harmantepe, Domuztepede, Tersiye Tepeleri, K.Mahmudiye, Adiye, Kurtköy, Çobankale, Paşalar, Mekece) muhafaza kontrol kuleleri şeklinde birbirinden ayırıyordu

1071 Selçuklu dönemi
1313 Geyve-Mekece-Akhisar (Pamukova) ve yöresindeki kalelerin Osmanlılar tarafından ele geçirilişi

1323 Umurhan Beyliğinin bağlı Akyazının Konuralp tarafından fethi.

1324 Sapanca Gölünün batısında bulunan Ayan Köyünü zapteden ve Osmanlı tarafından izmit yöresine görevlendirilen Akçakocanın Sapanca Gölü ile bugünkü Adapazarı yöresini Osmanlı Beyliğine kazandırması

XlX,yy. Kırım Savaşı, Şeyh Şamil olayı ve Osmanlı-Rus savaşı sonucunda bölgede mülteci akımı olmuştur.

XlV.yy. İlk yarısında yarısında yöre Konuralp tarafından ele geçirilerek günümüzde kentin mahallelerinden biri olan "Tığcılar Karyesi (köyü)" adıyla kurulması, Adapazarı,Söğütlüde birleşen Sakarya Nehri ile Sapanca Gölünün gideyeni Çarksuyu arasında bir adayı andırdığı ve bir Pazar yeri olarak kurulduğundan,adını buradan almıştır.

İDARE VE YERLEŞİM (ADAPAZARI)

1536 Köy
1559 Kaza (Ada kadılığı)
1646 Nahiye
1658 Köy (Tığcılar Karyesi)
1692 Kaza
1701 Sapancaya bağlı bir köy
1742 Nahiye
1837 İzmit sancağına bağlı bir kaza (ll.Mahmut zamanı
1868 Belediye teşkilatının kurulması
1877-78 Kafkas ve Balkanlardan yoğun göç
1890 İzmit Arifiye demiryolu hattının birleştirilmesi
1916 TZDK Fabrikasının (Cumhuriyet Döneminde DA-TA Demir tahta Fabrikası) kuruluşu
1921 21 Haziran Adapazarının Yunan işgalinden kurtuluşu
1954 Sakaryanın il oluşu. Adapazarının merkez ilçe oluşu
1999 Adapazarı Depremi
2001 Adapazarı Büyük şehir statüsüne kavuştu